Ukukhula · izifundo 7
Isithelo sikaMoya
Isimilo sikaKristu sakhiwa kuwe
Isipho ngaphandle kwesithelo
ULindiwe wayaziwa ebandleni ngokusebenza kwakhe ngezipho. Wayeprofetha, ethandaza ngamandla, ekhuluma ngezilimi njalo. Kodwa ekhaya, umyeni nabantwana babeqonda okunye uLindiwe: ongenakubekezela, olawulayo, oqhumayo. EQenjini Elincane, akekho owayefuna ukungavumelani naye — impendulo yayinkulu njalo. Ngelinye ilanga, umfundisi waxoxa naye: 'Lindiwe, izipho zakho ziyamangalisa. Kodwa siphi isithelo?' Wakhala. Waqonda ukuthi wayetshalele emandleni wakhohlwa isimilo. Izipho ngaphandle kwesithelo zinjengesihlahla esihle esingondli muntu.
Uma izipho zingamandla kaMoya, isithelo siyisimilo sikaMoya. IBhayibheli icacile: isimilo sibaluleke kunamandla. UJesu wathi siyoyazi isihlahla ngesithelo (uMathewu 7:16), hhayi ngezipho.
Isithelo sikaMoya sisobunye — 'isithelo', hhayi 'izithelo'. Yiqoqo elidityanisiwe, njengobuso bedariyamu elifanayo. Awukwazi ukukhetha: 'Ngifuna uthando nenjabulo, kodwa yeka ukubekezela.' UMoya ukhiqiza iphakheji ephelele — futhi sonke sidinga ukukhula kuzo zonke.
Izimfanelo eziyisishiyagalolunye ezakha isimilo sikaKristu:
Uthando (agape) — uthando olungabheki nzuzo, olukhetha okuhle komunye ngaphandle kwenkokhelo.
Injabulo (chara) — ukwenama okujulile okungancikile ezimweni.
Ukuthula (eirene) — inzolo yangaphakathi evela ekwethembeni uNkulunkulu.
Ukubekezela (makrothymia) — ikhono lokuthwala ukucasulwa ngaphandle kwempindiselo.
Ubumnene (chrestotes) — ubuhle obusebenzayo obubonakala ngobungane.
Ubuhle (agathosyne) — ubuqotho besimilo obuphumela ezenzweni ezilungile.
Ubuqotho (pistis) — ukwethembeka okuqhubekayo, ukuthembekala, izwi eligciniwe.
Ukuthobeka (praytes) — amandla alawulwayo, amandla angacindezeli.
Ukuzithiba (egkrateia) — ukubusa phezu kwezifiso nemizwa.
UJesu uveza imfihlo yesithelo: ukuhlala. Igatsha alikhiqizi isithelo ngomzamo — likhiqiza ngokuxhumana nevini. Ngendlela efanayo, isithelo sikaMoya asikhiqizwa ngamandla entando. Sikhiqizwa ubulungu noKristu.
Lokhu kushintsha konke. Akuyikho 'zama ukuba nomonde'. Ku 'hlala kuKristu bese ukubekezela kuba umphumela wemvelo'. Isithelo siyumphumela wemvelo wokuphila okuxhumeke emthonjeni. Ngaphandle kukaKristu, asingeke — ngokoqobo — sikhiqize lutho olunenani laphakade.
Isithelo nezenzo zenyama Bonisa
UPawulu ubeka isithelo sikaMoya ngokuqondile ngokuphambene nezenzo zenyama (KwabaseGalathiya 5:19-21): ubufebe, ukungcola, amanyala, ukukhonza izithombe, ubuthakathi, ubutha, ingxabano, umona, ulaka, ukuzifuna, ukuhlukana, amaqembu, umhawu, ukudakwa, ukuminza.
Ukulwa phakathi kwenyama noMoya kukhona futhi kwansuku zonke (KwabaseGalathiya 5:17). Kodwa izindaba ezinhle: uMoya unamandla kunenyama. Ngokwengeziwe ohamba ngoMoya, ngokuncane ugculisa izifiso zenyama (KwabaseGalathiya 5:16).
Isithelo sikhula ngesikhathi — akekho oba nokuzithiba ngobusuku obubodwa. Yinqubo yokuvuthwa. UNkulunkulu akalindeli ukuphelela okusheshayo — ulindele isimo. Ngiyahamba yini ngendlela yesithelo noma ngisuka kuso?
Isithelo sizibonakaliswa ngaphansi kwengcindezi — kulula ukuthanda umuntu omuhle. Isithelo seqiniso sibonakala uma imoto ibambe ngempela, umsebenzi ulinga, ingane ingalaleli, imali icindezela.
Ukuphila kobuKristu kuyimpi eqhubekayo phakathi kwenyama noMoya. UPawulu akasho ukuthi inyama iyanyamalala — uthi uMoya unamandla. Ukunqoba akuyikho ukungabi nampi, kodwa yisinqumo sansuku zonke sokuhamba ngoMoya.
Nsuku zonke, kuzo zonke izimo, uyakhetha: ngiphendula ngenyama (ukucasuka, ubugovu, ukushesha) noma ngoMoya (ukubekezela, uthando, ukuzithiba)? Isithelo sivuthwa ngezinkulungwane zezinqumo ezincane ezilungile.
“Isisekelo nesu elikhulu lokufundisa umkhuba wokufunda ukuthanda umakhelwane njengoba uKristu esithanda.”
Yima ucabange
-
1
Isiphi isici sesithelo sikaMoya esibonakala kakhulu empilweni yakho? Esiphi esibuthakathaka kakhulu?
-
2
Utshale kakhulu eziphweni (amandla) noma esithelweni (isimilo)? Kokubili kulinganisiwe?
-
3
Esimweni sini sakamuva uphendule ngenyama kanti ubungaphendula ngoMoya?
Kuleli sonto
Bona isici sesithelo odinga ukukhula kakhulu kuso (ukubekezela? ukuzithiba? ukuthobeka?). Ekuseni ngakunye, thandaza ngaleso sici ngokunembile. Ekupheleni kosuku ngalunye, hlola: 'Ngenze kanjani namuhla kule ndawo?' Ungazisoli ngokwehluleka — jabulela ukunqoba ngakunye okuncane. Yabelana neQembu lakho Elincane okufunayo ucele bathandaze ngawe.
Ukuvala
“Moya oNgcwele, khiqiza kimi isithelo sakho — hhayi ngamandla ami, kodwa ngokuxhumana kwami nawe. Lapho uthando luswelekile, thanda ngami. Lapho ukubekezela kuswelekile, ngisekele. Lapho ukuzithiba kuswelekile, ngibuse. Isimilo sami masibonise ngokwengeziwe isimilo sikaKristu. Angifuni amandla kuphela — ngifuna isithelo. Egameni likaJesu, amen.”
Komfundisi
Inhloso
Fundisa ukuthi isithelo sikaMoya (isimilo) sibaluleke kunezipho (amandla), nokuthi sikhula ngobudlelwano noKristu nezinqumo zansuku zonke zokuhamba ngoMoya — hhayi ngomzamo wokuziphatha.
Imibuzo enzima
- Uma isithelo singesikaMyoa, kungani ngidinga ukuzabalazela? UMoya ukhiqiza, kodwa wena uyasebenzisana. Kunjengesihlahla: uNkulunkulu unika ukukhula, kodwa umgadi uyathela agunde. Ukusebenzisana komuntu: ukuhlala kuKristu, ukuvuma izono, ukukhetha ukulalela nsuku zonke.
- NgingumKristu iminyaka eminingi kodwa ngisengenakubekezela/ngiqhuma. Yini engalungile? Isithelo sithatha isikhathi. Ngezinye izikhathi izindawo ezithile zidinga umsebenzi oqondiwe — umthandazo ogxilile, ukuvuma, ngisho nokululekwa. Ungayeki. Isimo sibaluleke kunesibilo.
- Isithelo nesipho kungahlala ndawonye? Kufanele! Okuhle ngokweBhayibheli yisimilo (isithelo) + ukuhlonyiswa (izipho) ndawonye. UPawulu wabeka uthando (isithelo esiphezulu) phakathi kwezahluko zezipho (1 Kor 12 no-14). Uthando yisimo sezipho.
- Ngazi kanjani ukuthi ngikhula esithelweni? Buza abantu abahlala nawe — umlingani, abantwana, abasebenzi. Isithelo sibonakala ebudlelwaneni, hhayi ekucabangeni wedwa.
Amacebiso angokoqobo
- Sebenzisa indaba yokuvula ukuphonsa: 'Niyamazi othile onesipho esikhulu kodwa akanasithelo esincane? Lokho kubangela ini?'
- Yenza umdlalo: cela umuntu ngamunye atshele omunye eqenjini ukuthi isiphi isithelo asibuka kakhulu. Lokhu kuyakhuthaza kunika ukuqwashisa.
- Qaphela ukungaguquli isifundo sibe yisimilo. Igxilile ekuxhumaneni noKristu, hhayi ohlwini lwezenzo.
- Khumbula: isithelo sibonakala ngaphansi kwengcindezi. Buza izimo zangempela zansuku zonke lapho isithelo sivivinywa khona.
Okwengeziwe
- Leitura: Isithelo SikaMoya — Thomas Trask no-Wayde Goodall
- Video: Isithelo SikaMoya — Mfu. Hernandes Dias Lopes